به گزارش سلامت نیوز به نقل از Nature، تشخیص چاقی بر اساس شاخص توده بدنی (BMI) ممکن است میلیونها نفر را در سراسر جهان بهاشتباه در گروه افراد مبتلا به چاقی قرار دهد یا برعکس، برخی افراد مبتلا به چاقی را شناسایی نکند. نتایج یک مطالعه جدید نشان میدهد استفاده از معیارهای دقیقتر، از جمله اندازهگیری دور کمر، نسبت دور کمر به قد و بررسی عملکرد اندامها، میتواند به تشخیص صحیحتر این وضعیت و انتخاب درمان متناسب با نیاز هر فرد کمک کند.
تشخیص دقیق بیماریها نقش مهمی در سلامت عمومی دارد؛ از انتخاب درمان مناسب برای هر فرد گرفته تا ارزیابی میزان شیوع بیماریها در جمعیت. اکنون نتایج یک مطالعه جدید نشان میدهد که میلیونها نفر در سراسر جهان ممکن است بر اساس معیارهای سنتی، تشخیص نادرستی از چاقی دریافت کرده باشند.
چاقی بهطور سنتی با استفاده از شاخص توده بدنی یا BMI ارزیابی میشود. این شاخص از تقسیم وزن فرد بر مجذور قد او به دست میآید.
با این حال، BMI مدتهاست به دلیل تقریبی بودن و نداشتن دقت کافی مورد انتقاد قرار گرفته است. به همین دلیل، در سال ۲۰۲۵ گروهی از متخصصان چارچوب جامعتری برای تعریف و تشخیص چاقی ارائه کردند.
در مطالعه جدیدی که توسط یک گروه بینالمللی از دانشمندان انجام شده و نتایج آن در مجله معتبر Nature منتشر شده است، این چارچوب جدید با معیار BMI مقایسه شد.
پژوهشگران اطلاعات ۸۴۴ هزار و ۱۰۸ بزرگسال را در چهار گروه جمعیتی از چین، بریتانیا، آمریکا و اسپانیا بررسی کردند.
نتایج نشان داد اتکا به BMI بهتنهایی، در برخی گروهها باعث میشود چاقی تا ۸.۶ درصد از شرکتکنندگان شناسایی نشود. از سوی دیگر، تا ۳.۱ درصد افراد نیز بهاشتباه مبتلا به چاقی تشخیص داده شدند؛ در حالی که بر اساس معیارهای جدید سال ۲۰۲۵، واجد شرایط این تشخیص نبودند.
تمایز میان چاقی بالینی و چاقی پیشبالینی
یکی از مهمترین ویژگیهای چارچوب جدید، تفکیک چاقی به دو دسته «چاقی بالینی» و «چاقی پیشبالینی» است.
در چاقی بالینی، چربی اضافی بدن به عملکرد اندامهای داخلی و دستگاههای بدن آسیب رسانده و موجب اختلال در عملکرد طبیعی آنها شده است.
اما در چاقی پیشبالینی، فرد دارای چربی اضافی بدن است، ولی هنوز شواهدی از آسیب به عملکرد اندامها یا اختلال در عملکردهای طبیعی بدن مشاهده نمیشود.
فرانچسکو روبینو، متخصص جراحی چاقی در کالج کینگ لندن، میگوید: «این مطالعه نشان میدهد که تا یکسوم موارد چاقی، از نوع چاقی بالینی هستند؛ یعنی یک بیماری فعال که باید بهعنوان بیماری درمان شود.»
او اضافه میکند که بیشتر افراد مبتلا به چاقی پیشبالینی، هرچند نه همه آنها، در یک دوره پیگیری ۱۰ ساله همچنان بدون ابتلا به چاقی بالینی باقی ماندند.
چارچوب جدید که سال گذشته ارائه شد، علاوه بر شاخص توده بدنی، معیارهای دیگری را نیز در نظر میگیرد؛ از جمله:
-
اندازهگیری دور کمر
-
نسبت دور کمر به قد
-
بررسی میزان چربی بدن با روشهای تصویربرداری
-
ارزیابی نشانههای آسیب به اندامها
-
بررسی اختلالات جسمی که فعالیتهای روزمره فرد را تحت تأثیر قرار میدهند
پژوهشگران امیدوارند با پذیرش گستردهتر این معیارها از سوی پزشکان و متخصصان سلامت، درمانهایی مانند داروهای کاهش وزن از گروه GLP-1 به افرادی تجویز شود که واقعاً به آنها نیاز دارند، نه صرفاً افرادی که بر اساس معیارهای قدیمی BMI در گروه مبتلایان به چاقی قرار میگیرند.
روبینو تأکید میکند: «بنابراین، چاقی پیشبالینی نباید بهطور خودکار بهعنوان یک بیماری فعال درمان شود و در عین حال نباید آن را بیخطر تلقی کرد. برخی افراد ممکن است به درمان پیشگیرانه نیاز داشته باشند، اما شدت درمان باید متناسب با خطرات و شرایط فردی آنها باشد.»
تفاوت خطر مرگ در چاقی بالینی و پیشبالینی
اگر نتایج این مطالعه به جمعیت کل جهان تعمیم داده شود، احتمالاً میلیونها نفر وجود دارند که تشخیص دقیقی از وضعیت چاقی خود دریافت نمیکنند.
یافتهها همچنین نشان داد افراد مبتلا به چاقی بالینی در دوره پیگیری بیش از ۱۰ ساله، در مقایسه با افراد فاقد چاقی، با ۶۹ درصد افزایش خطر مرگ مواجه بودند. این میزان در افراد مبتلا به چاقی پیشبالینی ۱۹ درصد گزارش شد.
این تفاوت قابلتوجه در میزان خطر، با روشهای تشخیصی سنتی مبتنی بر BMI بهتنهایی قابل شناسایی نیست.
آن پان، اپیدمیولوژیست دانشگاه علم و فناوری هوآژونگ چین، میگوید: «تفاوت چشمگیر در پیشآگهی افراد مبتلا به چاقی بالینی و پیشبالینی که در کشورهای مختلف و گروههای قومی گوناگون مشاهده شده است، ضرورت پذیرش جهانی چارچوب جدید را برای بهبود مراقبت از افراد مبتلا به چاقی و سیاستگذاریهای سلامت نشان میدهد.»
به گفته پژوهشگران، این یافتهها میتواند به بررسی سایر حوزههای سلامت نیز کمک کند؛ برای مثال، مشخص شود که آیا بیماری قلبی در یک فرد ناشی از چاقی است یا عوامل دیگری در بروز آن نقش داشتهاند.
تیم تحقیقاتی قصد دارد مطالعات بیشتری انجام دهد تا نحوه استفاده مؤثر از معیارهای جدید را بررسی و روشهای تشخیصی را دقیقتر کند.
پژوهشهای آینده همچنین میتوانند تأثیر مداخلات درمانی مختلف را بر سلامت افراد مبتلا به چاقی بالینی و پیشبالینی بررسی کنند.
روبینو در پایان تأکید میکند: «تعیین درست سطح مراقبت، چه برای درمان بیماری موجود و چه برای کاهش خطرات احتمالی، و متناسب کردن شدت آن با نیازهای فردی اهمیت بسیار زیادی دارد؛ هم برای بیش از یک میلیارد نفری که با چاقی زندگی میکنند و هم برای نظامهای سلامت. افراد مبتلا به چاقی نیز مانند دیگران شایسته دریافت مراقبتی متناسب با نیازهایشان هستند؛ نه کمتر و نه بیشتر.»

نظر شما